close

Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług i statystyk. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane w Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia.

  • powiększenie czcionki
  • powiększenie strony
  • prosta czcionka
  • kontrast
  • duży kursor
  • ustawienia domyślne

Po wyzwoleniu, w latach 1944 – 1950, w sprawach dotyczących ochrony przeciwpożarowej obowiązywały nadal przepisy wydane w okresie międzywojennym (1918 – 1939), w szczególności „Ustawa z 13 marca 1934 r. o ochronie przed pożarami i innymi klęskami” (Dz. U. R.P. Nr 41, poz. 365). Zgodnie z tymi przepisami nadzór nad ochroną przeciwpożarową sprawował minister Administracji Publicznej. Zmiany polityczne i ekonomiczno – społeczne, jakie zaszły w naszym kraju po drugiej wojnie światowej, wymagały ustanowienia państwowych organów ochrony przeciwpożarowej.

W dniu 1 grudnia 1944 r. w Ministerstwie Administracji Publicznej utworzony został Główny Inspektorat Pożarnictwa, do zadań którego należało: organizowanie ochrony przeciwpożarowej, dysponowanie kierowniczą kadrą pożarniczą, zaopatrzenie i technika pożarnicza. W 1946 r. Główny Inspektorat Pożarnictwa przekształcony został w Wydział Ochrony Przeciwpożarowej, którego zakres obejmował: planowanie potrzeb ochrony przeciwpożarowej, nadzór nad wojewódzkimi oddziałami ochrony przeciwpożarowej. W urzędach wojewódzkich utworzono stanowiska inspektorów do spraw pożarniczych. W starostwach powiatowych powołano referaty ochrony przed pożarami i innymi klęskami żywiołowymi, którymi kierowali komendanci powiatowi straży pożarnych. W Starostwie Powiatu Jaworskiego funkcję tę pełnili od czerwca 1945 r. do lipca 1947 r. aspirant pożarnictwa (dalej skrót asp. poż.) Jan Kabarowski, a od sierpnia 1947 do lutego 1950 ogn. poż. Józef Król. Pierwszym aktem prawnym dotyczącym ochrony przeciwpożarowej po II wojnie światowej była „Ustawa o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji” z dnia 4 lutego 1950 roku (Dz. U. R.P. Nr 58 poz. 401). Uchyliła ona ustawę z 1934 r. Głównymi zmianami, jakie wprowadziła, było podporządkowanie straży pożarnych ministrowi Gospodarki Komunalnej (dalej skrót MGK). Powołana została Komenda Główna Straży Pożarnych (dalej skrót KGSP) jako urząd centralny sprawujący kierownictwo i nadzór nad całokształtem ochrony przeciwpożarowej na obszarze kraju. W województwach i powiatach powołano odpowiednio wojewódzkie i powiatowe komendy straży pożarnych przy prezydiach wojewódzkich i powiatowych rad narodowych. Do wypełniania zadań ochrony przeciwpożarowej, głównie walki z pożarami, powołane były straże pożarne, które ze względu na obszar działania dzieliły się na straże terenowe i zakładowe oraz ze względu na charakter służby na straże zawodowe, ochotnicze i obowiązkowe. Nadzór nad strażami sprawowały: pod względem ogólnym - właściwe terenowo rady narodowe, pod względem fachowym - właściwe terenowo komendy wojewódzkie straży pożarnych. Strażacy zawodowej straży pożarnej byli członkami Korpusu Technicznego Pożarnictwa (dalej skrót KTP), natomiast straże zakładowe pod względem ogólnym podlegały kierownikowi zakładu, a pod względem fachowym właściwym organom resortowym ochrony przeciwpożarowej. Ochrona przeciwpożarowa o charakterze ogólnopaństwowym finansowana była z budżetu państwa, natomiast koszty utrzymania, wyposażenia i wyszkolenia straży pożarnych pokrywane były z budżetów terenowych. Analogicznie straże zakładowe utrzymywane były z budżetu zakładu. Ustawa z 1950 r. była dla straży pożarnych niekorzystna, ponieważ wykluczyła ją z resortu administracji publicznej, któremu podlegała od uzyskania niepodległości w 1918 roku, a włączyła do resortu gospodarki komunalnej. Obniżyło to prestiż i rangę służby pożarniczej jako jednostki mundurowej z tradycjami i stopniami służbowymi równymi z Wojskiem Polskim. Podporządkowanie MGK usytuowało straże pożarne na równi ze służbami porządkowo – komunalnymi. W powiecie jaworskim w tym okresie komendantem powiatowym straży pożarnych przy Powiatowej Radzie Narodowej był asp. poż. Myrtil Kwaczewski. Natomiast komendantem zawodowej straży pożarnej był asp. poż. Władysław Staniec ( 1.01.1950 r. – 30.07.1951 r.) i ogn. poż. Józef Prokop (1.08.1951 r. - 30.01.1957 r.). Ustawa z roku 1950 obowiązywała przez 10 lat, tj. do czasu uchwalenia przez sejm w roku 1960 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Jako akt prawny ustawa ta była już bardziej rozbudowana, nakładała bowiem na każdego obywatela obowiązek przestrzegania przepisów przeciwpożarowych i alarmowania straży pożarnych. Zobowiązywała osobę fizyczną do przystąpienia do akcji ratowniczej i podporządkowania się kierującemu akcją, a także nakładała obowiązek pełnienia wart przeciwpożarowych. Nowością był obowiązek pełnienia przez obywateli służby w obowiązkowej straży pożarnej, która mogła być powoływana uchwałą prezydium miejskiej, gminnej czy powiatowej rady narodowej, w przypadku braku chętnych do służby pożarniczej. Nadzoru nad ochroną przeciwpożarową i strażami pożarnymi nie sprawował już minister Gospodarki Komunalnej lecz minister Spraw Wewnętrznych, natomiast pod względem formalnym straże podlegały komendom straży pożarnych wyższego szczebla, utrzymano też ich podporządkowanie prezydiom powiatowych rad narodowych. Ustawa zwiększyła zakres kompetencji i obowiązków komend straży pożarnych poszczególnych szczebli, co spowodowało konieczność rozbudowy struktur komend i zwiększenia obsady etatowej. Strażacy zawodowi pozostali nadal członkami KTP. Zmiana ustawy spowodowana była przeobrażeniami politycznymi, jakie zachodziły w Polsce po 1956 r. Przywróciła ona w pewnym stopniu prestiż straży pożarnej, ale pozostawienie podporządkowania ogólnego prezydiom rad narodowych, sprzyjało naciskom partyjnym na straż i powodowało wykorzystywanie jej jako jednostki mundurowej do celów partyjnych. W powiecie jaworskim pod działaniem ustawy utworzono Komendę Powiatową jako jednostkę samodzielną, podporządkowaną prezydium powiatowej rady narodowej, zlokalizowaną w budynku przy ulicy Kościuszki 6. Komendą kierował major pożarnictwa (dalej skrót mjr. poż.) Marian Piszczek, który został jednocześnie komendantem PZSP. W komendzie pracowały 4 osoby, które zajmowały się realizacją spraw organizacyjno – kadrowych, operacyjno – szkoleniowych, kwatermistrzowsko – technicznych i zapobieganiem pożarom. Kolejna zmiana w ustawodawstwie pożarniczym nastąpiła w latach 1974 – 1975, kiedy to 27 grudnia 1974 roku uchwalono „Dekret o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa,” a 12 czerwca 1975 r. „Ustawę o ochronie przeciwpożarowej.” Na mocy tych aktów prawnych strażacy, określani dotychczas jako KTP, stali się funkcjonariuszami pożarnictwa oraz została przywrócona wojskowa nomenklatura stopni służbowych. Komendy powiatowe straży zostały zastąpione komendami rejonowymi. Związane to było z reformą administracyjną kraju w 1975 r., która zlikwidowała powiaty i utworzyła 49 województw. Zmieniło się także podporządkowanie straży pożarnych, które podlegały teraz komendom wyższego szczebla, a Komenda Główna Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Jednocześnie od 1975 roku straże nie podlegały już radom narodowym. Pracownicy Komendy Rejonowej i Zawodowej Strazy Pożarnej - 1975 rokZmieniło się także źródło ich finansowania, którym był głównie budżet państwa. Uchwalenie odrębnego od ustawy o ochronie przeciwpożarowej aktu prawnego, jakim był dekret o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa umocniło prestiż straży pożarnych. Unormowane zostały prawa i obowiązki strażaków, a także umundurowanie i nomenklatura stopni, o które strażacy walczyli prze 23 lata. Akty prawne uchwalone w latach 1974-75 były korzystne, pozwoliły bowiem w pewnym stopniu na usamodzielnienie się straży, lecz nie ustrzegły jej w dalszym ciągu od nacisków partyjnych.W rejonie jaworskim komendantem rejonowym i jednocześnie komendantem oddziału zawodowej straży pożarnej nadal pozostał mjr poż. Marian Piszczek, który funkcję tą pełnił do 1.01.1980 r. Od 2.01.1980 komendantem rejonowym został mianowany mjr poż. Jan Serafin. Zmiany ustrojowe po 1989 r. wymusiły także zamiany w ustawodawstwie ochrony przeciwpożarowej i funkcjonowania straży pożarnych. Nastąpił wzrost liczbowy interwencji oraz znacznie rozszerzył się ich zakres. Straż pożarna nie wyjeżdżała już tylko do pożarów, ale i do ratownictwa chemicznego, ekologicznego i technicznego. Wymusiło to dalszą zmianę przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej. W sierpniu 1991 r. sejm uchwalił przepisy dostosowawcze w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Były to dwie odrębne ustawy o ochronie przeciwpożarowej i o Państwowej Straży Pożarnej (dalej skrót PSP). Na mocy tych aktów funkcjonariusze pożarnictwa stali się strażakami Państwowej Straży Pożarnej, natomiast jako całość PSP stała się organem administracji rządowej o charakterze ratowniczym i inspekcyjno – kontrolnym oraz o hierarchicznym podporządkowaniu komendom wyższego szczebla, a Komenda Główna podlegała ministrowi Spraw Wewnętrznych. Taki kształt funkcjonowania PSP był efektem oparcia całego modelu administracji na zasadzie dominacji układu resortowego nad układem terytorialnym i skupieniu kompetencji administracyjnych na szczeblu centralnym. W rezultacie powyższych zmian strategiczne decyzje w państwie podejmowane były w układzie resortowym, a także tą drogą następował przepływ informacji i środków finansowych. Uchwalone w 1998 r. zmiany w ustawie o ochronie przeciwpożarowej i o Państwowej Straży Pożarnej miały na celu zmianę osi funkcjonowania z resortowej na terytorialną i podporządkowanie straży organom terytorialnym, które powstały po reformie administracyjnej w 1999r. Władza ta w stosunku do PSP wyrażona została w specyficznej formule zwierzchnictwa sprawowanego przez wojewodę nad wojewódzkim, a przez starostę nad powiatowym komendantem PSP. Zwierzchnictwo to przejawia się zatwierdzaniem programów działania, uzgadnianiem wspólnych działań na obszarze powiatu, kierowaniem w sytuacjach nadzwyczajnych wspólnymi działaniami zespolonych służb. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej zdjęła z obywatela jako osoby fizycznej obowiązek podjęcia działań gaśniczych i podporządkowania się kierującemu działaniami, a powierzyła go właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi. W 1992 r. zlikwidowano w rejonie jaworskim Komendę Rejonową. Zawodowa Straż Pożarna zmieniła nazwę na Jednostkę Ratowniczo – Gaśniczą (JRG). Pierwszym jej dowódcą został młodszy brygadier (dalej skrót mł. bryg.) Jan Serafin, a zastępcą młodszy kapitan (dalej skrót mł. kpt.) Zdzisław Sokół. W kwietniu 1993 nastąpiła zmiana na stanowisku dowódcy i został nim brygadier (dalej skrót bryg.) Piotr Kuchnio. Po reformie administracji w 1999 r. i utworzeniu powiatów, z dniem 1.01.1999 r. w Jaworze ponownie została utworzona Komenda Powiatowa PSP. Pracownicy Komedny Powiatowej Państwowej Strazy Pożarnej - 2002 rokPierwszym komendantem został mł. bryg. Jan Serafin, a jego zastępcą bryg. Piotr Kuchnio. Dowódcą JRG został mł. kpt. Zdzisław Sokół, a zastępcą asp. sztab. Zdzisław Lipiński. Z dniem 1 marca 2007 r. w związku z przejściem bryg. Jana Serafina na emeryturę, powołany został na stanowisko Komendanta Powiatowego PSP w Jaworze mł. bryg. mgr inż. Maciej Płóciennik. Dowódcą Jednostki Ratowniczo Gaśniczej został kpt. Zdzisław Lipiński a jego zastępcą został mianowany st. kpt. mgr inż. Arkadiusz Delikatny. Na początku roku 2008, w wyniku nabycia praw emerytalnych ze służby odszedł dotychczasowy Zastępca Komendanta Powiatowego PSP w Pracownicy Komedny Powiatowej Państwowej Strazy Pożarnej - 2010 rokJaworze - bryg. mgr inż. Piotr Kuchnio. Z dniem 1 lutego 2008 roku na stanowisko to powołany został st. kpt. mgr inż. Mariusz Sobecki. Kolejne zmiany w kadrze kierowniczej jaworskiej komendy przyniósł rok 2012. W związku z przejściem na emeryturę st. kpt. Zdzisława Lipińskiego z dniem 1 lutego na stanowisko  Dowódcy Jednostki Ratowniczo - Gaśniczej KP PSP w Jaworze został mianowany st. kpt. mgr inż. Arkadiusz Delikatny a stanowisko Zastępcy Dowódcy Jednostki Ratowniczo Gaśniczej objął mł. kpt. mgr Tomasz Kita.

W roku 2016 w związku z przejściem na zaopatrzenia emerytalne bryg. mgr inż. Macieja Płóciennika oraz bryg. mgr inż. Mariusz Sobeckiego nastąpiły kolejne zmiany w kierownictwie jaworskiej komendy. Z dniem 1 marca 2016 r. na stanowisko Komendanta Powiatowego PSP w Jaworze powołany został st. kpt. mgr Waldemar Sarlej, natomiast z dniem 1 grudnia na stanowisko Zastępcy Komendanta Powiatowego PSP w Jaworze powołany został mł. bryg. mgr inż. Arkadiusz Delikatny. Z dniem 1 marca 2017 r. na stanowisko Dowódcy JRG Jawor mianowany został mł. kpt. mgr inż. Marek Leśnicki.

 

© KP PSP JAWOR 2009-2013

Wszystkie zamieszczone zdjęcia i treści na stronie www.straz-jawor.pl są własnością Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Jaworze i podlegają ochronie prawami autorskimi. Wykorzystywanie tych materiałów bez zgody KP PSP JAWOR jest zabronione.