Jak bezpiecznie palić znicze na cmentarzu i co zrobić, gdy zapali się wiązanka

Znicz pali się bezpiecznie, gdy stoi stabilnie na płycie nagrobka, z dala od sztucznych kwiatów, wstążek i suchych gałązek, a nad płomieniem nikt się nie pochyla. Jeśli wiązanka mimo to się zapali, nie zalewaj płonącego wkładu wodą: zsuń znicz na bok, przykryj ogień piaskiem, ziemią albo pokrywką znicza, a samą wiązankę gaś wodą dopiero wtedy, gdy obok nie ma płynnej parafiny. Gdy płomień przenosi się na kolejne groby, dzwoń pod 112.

Na przełomie października i listopada na cmentarzach płoną tysiące zniczy naraz, często w wietrzną pogodę i obok wiązanek z tworzyw sztucznych. Większość pożarów zaczyna się niewinnie: przewrócony znicz, stopiona osłonka, wstążka, którą wiatr zarzucił na płomień. Kilka prostych nawyków wystarcza, żeby odwiedziny grobów obyły się bez poparzeń i bez wzywania straży.

Gdzie postawić znicz, żeby się nie przewrócił i nie zapalił wiązanki

Najbezpieczniejsze miejsce to równa, twarda powierzchnia płyty nagrobnej. Znicz postawiony na ziemi, na żwirze albo na krawędzi pomnika łatwo się przechyla, a parafina wylewa się na boki.

• Zachowaj odstęp kilkunastu centymetrów od sztucznych kwiatów, stroików z suszu, gałązek iglastych i szarf. Tworzywa sztuczne topią się i płoną gwałtownie, wydzielając gęsty dym.
• Nie stawiaj zniczy jeden przy drugim w ciasnym rzędzie. Ciepło z sąsiednich płomieni nagrzewa szkło i plastikowe osłonki, które mogą pęknąć albo się odkształcić.
• Zwróć uwagę na wiatr. Znicz z otwartym wkładem i bez pokrywki w wietrzny dzień lepiej ustawić po zawietrznej stronie pomnika albo wybrać model z pokrywką.
• Nie układaj wiązanek na zniczach ani tuż nad nimi, nawet jeśli brakuje miejsca. Lepiej zabrać część starych kwiatów do kosza.

Jak zapalać znicze, żeby się nie poparzyć

Do oparzeń dochodzi najczęściej w chwili zapalania, gdy ktoś pochyla się nad kilkoma płonącymi już wkładami. Warto pamiętać o kilku rzeczach:

1. Długa zapałka lub zapalniczka z wydłużoną końcówką. Dzięki niej dłoń nie wchodzi nad płomienie innych zniczy.
2. Szalik, poły płaszcza i włosy. Przed pochyleniem się schowaj szalik pod kurtkę, zepnij długie włosy. Syntetyczne tkaniny zapalają się łatwo i topią na skórze.
3. Dzieci. Niech nie zapalają zniczy same i nie przenoszą zapalonych, bo gorące szkło i rozgrzana osłonka parzą przez rękawiczki.
4. Rozgrzany znicz. Nie przestawiaj palącego się znicza gołą ręką. Jeśli trzeba go przesunąć, zgaś go, odczekaj chwilę i dopiero wtedy przenieś.

Przy oparzeniu schładzaj skórę chłodną, ale nie lodowatą wodą przez kilkanaście minut. Nie odrywaj zastygłej parafiny, która przywarła do skóry, i nie smaruj oparzenia tłuszczem ani maściami. Przy większej ranie, oparzeniu twarzy, dłoni u dziecka albo osoby starszej skontaktuj się z lekarzem. Na takie sytuacje przydaje się dobrze wyposażona apteczka, o której piszemy w poradniku co powinna zawierać domowa apteczka pierwszej pomocy. Mały zestaw z opatrunkiem hydrożelowym warto mieć w samochodzie także w drodze na cmentarz.

Co zrobić, gdy zapali się znicz albo wiązanka

Płonąca parafina zachowuje się podobnie jak olej na patelni. Chlusnięcie wodą prosto do wkładu może spowodować rozprysk gorącego wosku i nagły wzrost płomienia. Dlatego kolejność działań ma znaczenie.

Sytuacja	Co robić	Czego unikać
wkład płonie dużym płomieniem, osłonka się topi	przykryć pokrywką znicza, piaskiem lub ziemią	wlewania wody do wkładu
zajęła się wstążka lub sztuczny kwiat	odsunąć znicz kijem lub łopatką, zdusić ogień ziemią, polać wiązankę wodą z dala od parafiny	gaszenia rękami i deptania syntetyków
płonie cała wiązanka lub kilka zniczy naraz	odsunąć ludzi, zadzwonić pod 112, gasić z bezpiecznej odległości	zbliżania się w syntetycznym ubraniu
ogień przechodzi na sąsiednie groby lub drzewa	112, opuścić miejsce, wskazać służbom dojazd	samodzielnej akcji w gęstym dymie

Na większości cmentarzy są punkty poboru wody i pojemniki z piaskiem do posypywania alejek zimą. Warto przy wejściu zorientować się, gdzie stoją. W zgłoszeniu podaj nazwę cmentarza, najbliższą bramę i sektor, bo strażacy muszą wiedzieć, którędy podjechać. Jeśli nie wiesz, czy sytuacja wymaga straży czy pogotowia, przeczytaj nasz tekst kiedy wezwać straż pożarną zamiast pogotowia. Przy pożarze z osobą poparzoną numer 112 obsłuży oba zgłoszenia naraz.

Jaki znicz wybrać i jak sprzątać po świętach

Bezpieczeństwo zaczyna się już przy zakupie. Przy wyborze zwróć uwagę na kilka cech:

• szklany korpus i metalowa pokrywka z otworami są stabilniejsze i mniej podatne na wiatr niż lekkie osłonki z cienkiego plastiku,
• szerszy, cięższy znicz trudniej przewrócić niż wysoki i wąski,
• wkład powinien być osadzony głęboko, z wyraźnym odstępem od krawędzi osłony,
• przy grobach, na które nie da się często zaglądać, sprawdzają się znicze elektryczne na baterie lub z ogniwem słonecznym.

Po Wszystkich Świętych i Zaduszkach zbierz wypalone wkłady i stopione osłonki. Nie wrzucaj do kosza zniczy, które jeszcze się tlą ani są ciepłe: pojemniki na cmentarzach pełne są suchych kwiatów i papieru, więc jeden ciepły wkład wystarczy, żeby śmieci zaczęły się palić. Szkło i metalowe pokrywki oddaj zgodnie z oznaczeniami pojemników, jeśli cmentarz prowadzi segregację.

Bezpieczny dojazd i ruch przy cmentarzu

W tych dniach przy cmentarzach jest dużo ludzi i samochodów, a zmrok zapada już po szesnastej. Kilka zasad ułatwia życie wszystkim, także służbom:

• nie parkuj na drogach pożarowych, przy bramach technicznych i hydrantach, nawet na chwilę,
• po zmroku noś odblask, bo piesi w ciemnych płaszczach przy nieoświetlonych drogach są słabo widoczni,
• umów się z bliskimi na konkretne miejsce spotkania, jeśli ktoś starszy lub dziecko odłączy się w tłumie,
• zabierz latarkę albo naładowany telefon, bo boczne alejki często nie mają oświetlenia.

Spokojne odwiedziny grobów to w dużej mierze kwestia przygotowania. Stabilnie ustawiony znicz z dala od sztucznych kwiatów i wolny dojazd dla wozów strażackich naprawdę wystarczają, by w tym czasie nie było potrzeby interwencji.